Rụng tóc sau sinh là hiện tượng tóc rụng nhiều tạm thời do nội tiết thay đổi sau khi sinh, thường bắt đầu khoảng 3 tháng sau sinh và rụng nhiều nhất quanh tháng thứ 4. Phần lớn mẹ có mái tóc dày trở lại trước khi bé tròn 12 tháng tuổi, không cần điều trị đặc biệt.
Mỗi lần chải đầu thấy cả nắm tóc, nhiều mẹ hoảng hốt, lo mình thiếu chất hay mắc bệnh. Tin vui là tóc rụng nhiều sau sinh thường là quá trình tự nhiên và sẽ qua. Bài viết giải thích vì sao tóc rụng, bao lâu thì hết, cách chăm tóc nhẹ nhàng và khi nào cần đi khám.
Vì sao bị rụng tóc sau sinh?
Mỗi sợi tóc trải qua giai đoạn mọc, giai đoạn nghỉ rồi rụng, và luôn có một phần tóc đang rụng để nhường chỗ cho tóc mới. Theo Cleveland Clinic, da đầu có khoảng 80.000–120.000 sợi tóc và mỗi ngày rụng đến khoảng 100 sợi là bình thường.
Khi mang thai, nội tiết thay đổi giữ nhiều sợi tóc ở lại giai đoạn mọc lâu hơn, nên nhiều mẹ thấy tóc dày, ít rụng. Sau sinh, nồng độ estrogen giảm, rất nhiều sợi tóc cùng lúc chuyển sang giai đoạn nghỉ và rụng vài tháng sau đó. Hội Da liễu Hoa Kỳ (AAD) gọi tình trạng này là rụng tóc dạng telogen (telogen effluvium), tức tóc rụng nhiều hơn bình thường nhưng là tạm thời.
Nói cách khác, mẹ không “mất” tóc mà đang rụng bù những sợi lẽ ra đã rụng trong thai kỳ. Tình trạng này xảy ra ở cả mẹ sinh thường và sinh mổ, cho con bú hay không.
Rụng tóc sau sinh bao lâu thì hết?
| Mốc thời gian | Điều mẹ có thể thấy |
|---|---|
| Khoảng 2–3 tháng đầu | Tóc chưa rụng nhiều; cuối giai đoạn này bắt đầu rụng tăng dần |
| Khoảng tháng thứ 4 | Rụng nhiều nhất, thấy rõ khi gội, chải; tóc mai, vùng trán có thể thưa |
| Khoảng tháng 6 trở đi | Rụng giảm dần; Cleveland Clinic cho biết thời gian rụng nhiều thường dưới 6 tháng |
| Trước khi bé tròn 12 tháng tuổi | Phần lớn mẹ có tóc dày trở lại, theo AAD và Cleveland Clinic |
Khi tóc mới mọc, mẹ thường thấy những sợi tóc con ngắn dựng lên ở chân tóc trán và thái dương. Đây là dấu hiệu tóc đang hồi phục, không cần lo lắng.
Quan niệm dân gian về rụng tóc: nên giữ hay bỏ?
“Gội đầu sau sinh làm rụng tóc”
Tóc rụng khi gội là những sợi đã đến lúc rụng, gội đầu chỉ làm chúng rơi ra cùng lúc nên trông nhiều hơn. Kiêng gội không giúp giữ tóc, mà còn khiến da đầu bết, ngứa. Bệnh viện Từ Dũ cho biết gội đầu không ảnh hưởng đến vết thương; mẹ sinh thường thường có thể tắm gội nhẹ sau khoảng 1–2 ngày, mẹ sinh mổ tắm khi thấy khoẻ và vết mổ đã khô, nên hỏi bác sĩ về thời điểm phù hợp. Mẹ gội bằng nước ấm, nhanh gọn và lau khô tóc ngay để không bị lạnh. Đọc thêm bài sau sinh bao lâu được tắm gội và cách tắm an toàn.
“Rụng tóc là do cho con bú mất chất”
Rụng tóc sau sinh xảy ra cả ở mẹ không cho con bú, vì nguyên nhân chính là nội tiết thay đổi. Mẹ không cần cai sữa sớm vì sợ rụng tóc. Tuy vậy, ăn uống đủ chất vẫn quan trọng cho sức khoẻ mẹ và mái tóc mới mọc.
“Cắt tóc ngắn để tóc mọc lại nhanh”
Cắt tóc không làm tóc mọc nhanh hơn. Nhưng theo AAD và Cleveland Clinic, kiểu tóc ngắn giúp tóc trông dày hơn và dễ chăm hơn khi mẹ bận chăm con, nên đây là lựa chọn hợp lý nếu mẹ thích.
Cách chăm sóc khi tóc rụng nhiều sau sinh
Không có cách nào ngăn hẳn rụng tóc sau sinh, nhưng những thói quen dưới đây giúp mẹ đỡ rụng do tác động bên ngoài và tóc trông dày hơn:
- Gội đầu nhẹ nhàng bằng nước ấm, xoa bằng đầu ngón tay, không cào móng lên da đầu.
- Chọn dầu gội làm phồng tóc, dầu xả nhẹ dành cho tóc mỏng và chỉ thoa phần ngọn, tránh loại dưỡng quá nặng làm tóc xẹp, theo gợi ý của AAD.
- Lau tóc bằng khăn mềm, thấm nhẹ, không vắt xoắn. Nếu dùng máy sấy, để mức nhiệt thấp và để xa da đầu.
- Chải tóc khi tóc đã khô bớt bằng lược răng thưa, gỡ rối từ ngọn lên chân tóc.
- Không buộc tóc quá chặt, không tết chặt hay kẹp mạnh trong thời gian rụng nhiều.
- Hạn chế uốn, nhuộm, duỗi, ép nhiệt trong những tháng tóc đang rụng nhiều.
- Ăn uống đa dạng, đủ đạm từ thịt, cá, trứng, sữa, đậu và nhiều rau quả. Khẩu phần gợi ý có trong bài mẹ sau sinh nên ăn gì.
- Ngủ bù khi bé ngủ và nhờ người thân hỗ trợ để giảm mệt mỏi, căng thẳng.
- Kiểm tra tay, chân của bé mỗi ngày, vì sợi tóc rụng có thể quấn chặt quanh ngón tay, ngón chân bé gây sưng đỏ (gọi là “garo tóc”). Nếu không gỡ được, hãy đưa bé đi khám ngay.
Vitamin hay viên uống “mọc tóc” chỉ dùng khi có chỉ định của bác sĩ, vì mẹ đang cho con bú và thuốc có thể đi vào sữa. Nếu mẹ muốn giảm cân sau sinh, nên giảm từ từ để không thiếu chất.
Những điều không nên làm
- Không kiêng gội đầu nhiều tuần vì sợ rụng tóc.
- Không tự dùng thuốc mọc tóc, thuốc bôi da đầu hay viên uống không rõ nguồn gốc khi đang cho con bú.
- Không ăn kiêng khắt khe để giảm cân nhanh trong thời gian cho con bú.
- Không gội bằng nước quá nóng, chà xát mạnh hoặc chải tóc khi tóc còn ướt sũng.
- Không quá lo lắng hay tự trách bản thân; rụng tóc sau sinh là chuyện thường gặp và tạm thời.
Kinh nghiệm từ chuyên viên Từ Tâm Care
Khi chăm sóc tại nhà, chuyên viên thường hỗ trợ mẹ gội đầu bằng nước ấm trong phòng kín gió và sấy khô tóc ngay, giúp mẹ thấy dễ chịu mà không lo bị lạnh. Chuyên viên giải thích để mẹ và ông bà hiểu tóc rụng sau sinh là tạm thời, nhờ đó mẹ bớt căng thẳng. Khi thay tã, tắm cho bé, chuyên viên luôn kiểm tra ngón tay, ngón chân bé xem có sợi tóc quấn không. Nếu mẹ rụng tóc kèm mệt nhiều, da xanh hay tim đập nhanh, chuyên viên khuyên mẹ đi khám để được kiểm tra.
Khi nào cần đi khám?
Rụng tóc sau sinh thường không cần điều trị. Mẹ nên đi khám bác sĩ da liễu hoặc bác sĩ nội khi:
- Tóc vẫn rụng nhiều sau hơn 6 tháng, hoặc bé đã tròn 12 tháng tuổi mà tóc chưa dày lại.
- Rụng thành mảng tròn, hói từng vùng, hoặc rụng cả lông mày, lông mi.
- Da đầu đỏ, đau, ngứa nhiều, có vảy hoặc mụn mủ.
- Rụng tóc kèm mệt mỏi kéo dài, da xanh, hoa mắt, tim đập nhanh; hoặc sợ nóng, sụt cân, run tay, hay ngược lại sợ lạnh, tăng cân. Cleveland Clinic lưu ý thiếu sắt hoặc bệnh tuyến giáp có thể là nguyên nhân khác gây rụng tóc.
- Mẹ buồn bã, lo âu kéo dài vì ngoại hình, mất ngủ, mất hứng thú. Gia đình có thể tìm hiểu thêm về trầm cảm sau sinh.
Lộ trình hồi phục tổng thể có trong cẩm nang phục hồi sau sinh 42 ngày đầu; các bài khác nằm trong chuyên mục Mẹ sau sinh. Nếu mẹ cần người hỗ trợ tắm gội, ăn uống và chăm bé để được nghỉ ngơi nhiều hơn, gia đình có thể tham khảo dịch vụ chăm sóc mẹ sau sinh tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Rụng tóc sau sinh bao lâu thì hết?
Tóc thường bắt đầu rụng nhiều khoảng 3 tháng sau sinh, nhiều nhất quanh tháng thứ 4 và giảm dần sau đó. Phần lớn mẹ có tóc dày trở lại trước khi bé tròn 12 tháng tuổi.
Cho con bú có làm rụng tóc nhiều hơn không?
Rụng tóc sau sinh chủ yếu do nội tiết thay đổi sau khi sinh, xảy ra cả ở mẹ cho con bú và không cho con bú. Mẹ không cần cai sữa sớm vì lo rụng tóc, chỉ cần ăn uống đủ chất và nghỉ ngơi hợp lý.
Có cách nào ngăn rụng tóc sau sinh không?
Hiện chưa có cách ngăn hẳn rụng tóc sau sinh. Mẹ có thể giảm rụng do tác động bên ngoài bằng cách gội nhẹ nhàng, không buộc chặt, hạn chế nhiệt và hoá chất, đồng thời ăn uống đa dạng, đủ đạm.
Rụng tóc sau sinh có cần uống thuốc không?
Thường không cần, vì tóc sẽ tự mọc lại. Mẹ chỉ dùng vitamin hay thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. Nếu tóc rụng kéo dài hơn 6 tháng hoặc kèm mệt mỏi, da xanh, mẹ nên đi khám để kiểm tra nguyên nhân khác.
Tài liệu tham khảo
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế gần nhất. Xem chính sách biên tập của Từ Tâm Care.
Cần người hỗ trợ tại Buôn Ma Thuột? Từ Tâm Care phục vụ tận nhà tại Buôn Ma Thuột và toàn tỉnh Đắk Lắk, gồm cả vùng Phú Yên cũ; Từ Tâm Care báo rõ lịch và chi phí di chuyển (nếu có) trước khi nhận lịch. Gọi/Zalo 0877 664 427 hoặc để lại thông tin để được tư vấn miễn phí.
