Bà bầu nên ăn trái cây gì? Hầu hết trái cây chín, rửa sạch đều tốt cho mẹ: cam, bưởi, ổi, chuối, táo, xoài, bơ, đu đủ chín, thanh long. Mẹ nên ăn đa dạng, nguyên quả, lượng vừa phải; hạn chế đu đủ xanh, trái cây quá ngọt khi đường huyết cao, nước ép có đường và trái cây cắt sẵn để lâu.
Hoa quả cho bà bầu là nguồn vitamin, khoáng chất và chất xơ dễ ăn, giúp mẹ đỡ táo bón và đỡ ngán. NHS (Hệ thống Y tế Quốc gia Anh) khuyên mẹ bầu ăn ít nhất 5 phần rau và trái cây đa dạng mỗi ngày. Bài viết dưới đây gợi ý trái cây nên ăn, cách ăn an toàn và những loại cần hạn chế, kể cả trái cây quen thuộc ở Tây Nguyên như bơ, sầu riêng. Mẹ xem thêm các bài trong chuyên mục Mang thai.
Bà bầu nên ăn trái cây gì? Những loại dễ tìm, tốt cho mẹ
| Trái cây | Điểm cộng | Lưu ý |
|---|---|---|
| Cam, quýt, bưởi | Giàu vitamin C, giúp hấp thu sắt từ rau, đậu | Mẹ hay ợ nóng nên ăn sau bữa, không ăn lúc đói |
| Ổi | Giàu vitamin C và chất xơ, ít ngọt | Rửa sạch, có thể gọt vỏ; ăn vừa phải nếu dễ táo bón |
| Chuối | Dễ ăn khi nghén, cung cấp kali, năng lượng | Chọn chuối chín vừa; mẹ có đường huyết cao ăn lượng nhỏ |
| Táo, lê | Nhiều chất xơ, ít ngọt gắt | Rửa kỹ nếu ăn cả vỏ |
| Xoài, đu đủ chín, thanh long | Giàu vitamin, chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa | Xoài chín khá ngọt, nên ăn lượng vừa |
| Bơ | Chất béo tốt, chất xơ, giúp no lâu | Nhiều năng lượng, nên ăn lượng vừa phải trong bữa phụ |
| Dưa hấu | Nhiều nước, mát, dễ ăn mùa nóng | Ăn ngay sau khi bổ; dưa cắt sẵn cần giữ lạnh |
Không có loại trái cây “thần kỳ” nào. Ăn đa dạng màu sắc mỗi ngày giúp mẹ nhận nhiều loại vitamin khác nhau. Để biết trái cây nằm ở đâu trong bữa ăn cả ngày, mẹ đọc bài bà bầu nên ăn gì theo 3 giai đoạn thai kỳ.
Trái cây Tây Nguyên: bơ, sầu riêng, mít ăn thế nào?
Ở Đắk Lắk và các tỉnh Tây Nguyên, mùa bơ, sầu riêng, mít, chôm chôm, măng cụt kéo dài, gia đình thường mua về cho mẹ bầu ăn nhiều. Những loại này đều có thể ăn được, quan trọng là lượng và cách ăn.
- Bơ: giàu chất béo không bão hòa và chất xơ. Mẹ có thể ăn bơ dầm với chút sữa không đường hoặc trộn salad. Hạn chế thêm nhiều đường, sữa đặc.
- Sầu riêng: rất nhiều năng lượng và đường. Mẹ ăn một phần nhỏ trong một lần, không ăn thay bữa, không ăn liên tục nhiều ngày. Mẹ tăng cân nhanh hoặc có đường huyết cao nên hỏi bác sĩ trước.
- Mít, chôm chôm, nhãn, vải: ngọt đậm, dễ ăn quá tay. Mẹ ăn một ít, chia làm bữa phụ.
- Măng cụt: vị chua ngọt dễ chịu; ăn lượng vừa phải như các loại trái cây khác.
Quan niệm “sầu riêng, mít, nhãn nóng nên bà bầu kiêng tuyệt đối” chưa có bằng chứng. Vấn đề thực sự là lượng đường và năng lượng cao, ảnh hưởng đến cân nặng và đường huyết.
Hoa quả cho bà bầu: những loại cần hạn chế hoặc thận trọng
- Đu đủ xanh hoặc đu đủ ương: nhựa đu đủ gây co thắt tử cung rõ rệt trong nghiên cứu trên chuột; đu đủ chín không thấy gây hại trong mô hình nghiên cứu đó. Dữ liệu trên động vật chưa xác định chính xác nguy cơ ở người; mẹ nên chọn quả chín hẳn.
- Trái cây quá ngọt khi có tiểu đường thai kỳ: sầu riêng, mít, nhãn, vải, xoài chín kỹ, trái cây sấy cần giới hạn theo hướng dẫn bác sĩ.
- Nước ép, sinh tố có thêm đường: dễ làm lượng đường tiêu thụ tăng lên. Nước ép thường ít chất xơ hơn quả nguyên; sinh tố xay cả phần thịt quả vẫn giữ chất xơ, nhưng có thể chứa nhiều đường hoặc khẩu phần quá lớn.
- Trái cây cắt sẵn để lâu: NHS khuyên trái cây cắt sẵn như dưa phải giữ lạnh và ăn trước hạn dùng, vì có nguy cơ nhiễm khuẩn.
- Trái cây dập, mốc, không rõ nguồn gốc: nên bỏ đi.
- Trái cây ngâm, ủ, lên men có cồn: mẹ bầu nên tránh vì không nên dùng rượu bia khi mang thai.
Dứa, rau ngót, đu đủ thường bị đồn là “dễ sảy thai”. Mẹ đọc phân tích chi tiết trong bài bà bầu kiêng ăn gì: đu đủ, dứa, rau ngót đúng hay sai.
Cách ăn trái cây an toàn khi mang thai
- Rửa kỹ dưới vòi nước chảy trước khi gọt hoặc cắt, kể cả trái cây có vỏ dày như dưa, bơ.
- Dùng dao, thớt riêng cho đồ chín và trái cây, không dùng chung với thịt sống.
- Ăn ngay sau khi cắt. Phần ăn dở bọc kín, để tủ lạnh và dùng sớm.
- Ăn nguyên quả hơn uống nước ép để giữ chất xơ.
- Ăn làm bữa phụ giữa các bữa chính, chia nhỏ trong ngày.
- Mẹ hay ợ nóng nên hạn chế trái cây chua lúc đói và không ăn sát giờ đi ngủ.
- Mẹ thiếu máu nên ăn trái cây giàu vitamin C ngay sau bữa có thịt, đậu, rau xanh.
Mẹ đang được bác sĩ theo dõi thiếu máu có thể đọc thêm bài bà bầu thiếu máu nên ăn gì. Dinh dưỡng và chăm sóc theo từng giai đoạn có trong cẩm nang chăm sóc mẹ bầu theo từng tam cá nguyệt.
Những điều không nên làm
- Không ăn trái cây thay hẳn bữa chính.
- Không ép mẹ ăn thật nhiều một loại quả vì nghe nói “tốt cho con”.
- Không dùng nước ép đóng chai thay nước lọc.
- Không ăn trái cây chưa rửa, cắt sẵn để qua đêm ở nhiệt độ phòng.
- Không tự kiêng tuyệt đối một loại quả chỉ vì lời đồn khi chưa hỏi bác sĩ.
Kinh nghiệm từ chuyên viên Từ Tâm Care
Khi chăm sóc mẹ bầu tại nhà, chuyên viên thường gợi ý gia đình cắt sẵn một đĩa trái cây nhỏ nhiều màu cho mẹ ăn sau buổi massage bầu tại nhà, thay vì một đĩa lớn chỉ một loại. Vào mùa sầu riêng, mít, chuyên viên nhắc mẹ chia nhỏ phần ăn và uống đủ nước. Với mẹ đang theo dõi đường huyết, chuyên viên hỏi lời dặn của bác sĩ trước khi gợi ý loại quả. Mẹ hay ợ nóng được khuyên không ăn trái cây chua sát giờ đi ngủ.
Khi nào cần đi khám?
- Tiêu chảy, nôn nhiều, sốt từ 38°C sau khi ăn trái cây hoặc đồ ăn nghi không sạch: đi khám sớm vì mẹ dễ mất nước.
- Ngứa, nổi mẩn, sưng môi sau khi ăn một loại quả: ngừng ăn và đi khám; nếu khó thở, sưng mặt, sưng họng, gọi cấp cứu 115.
- Tăng cân quá nhanh, khát nhiều, tiểu nhiều: báo bác sĩ để kiểm tra đường huyết.
- Đau bụng dữ dội, ra máu, ra nước âm đạo: đến bệnh viện ngay, bất kể vừa ăn gì.
Câu hỏi thường gặp
Bà bầu ăn sầu riêng được không?
Được, nhưng ăn lượng nhỏ, một phần nhỏ mỗi lần và không ăn liên tục nhiều ngày. Sầu riêng nhiều đường và năng lượng; mẹ có tiểu đường thai kỳ hoặc tăng cân nhanh nên hỏi bác sĩ trước.
Bà bầu ăn đu đủ được không?
Mẹ có thể ăn đu đủ chín. Nên tránh đu đủ xanh hoặc đu đủ ương vì nhựa đu đủ có thể gây co thắt tử cung theo nghiên cứu trên động vật.
Bà bầu mỗi ngày nên ăn bao nhiêu trái cây?
NHS khuyên ăn ít nhất 5 phần rau và trái cây đa dạng mỗi ngày. Trái cây nên chia nhỏ làm bữa phụ; mẹ có đường huyết cao cần lượng cụ thể theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bà bầu uống nước ép trái cây thay ăn trái cây được không?
Không nên. Nước ép mất bớt chất xơ và dễ làm đường huyết tăng nhanh. Mẹ nên ăn nguyên quả, nếu uống nước ép thì uống ít, không thêm đường.
Tài liệu tham khảo
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế gần nhất. Xem chính sách biên tập của Từ Tâm Care.
Cần người hỗ trợ tại Buôn Ma Thuột? Gọi/Zalo 0877 664 427 hoặc để lại thông tin để được tư vấn miễn phí.
