Dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai gồm ra máu âm đạo, ra nước âm đạo, thai máy ít hơn bình thường, đau bụng dữ dội, đau đầu kèm nhìn mờ, phù mặt và tay đột ngột, sốt từ 38°C, khó thở hay đau ngực. Khi gặp một trong các dấu hiệu này, mẹ cần đến cơ sở y tế ngay, không chờ theo dõi tại nhà.
Phần lớn thai kỳ diễn ra suôn sẻ. Tuy vậy, biết trước những tín hiệu cảnh báo giúp mẹ và gia đình phản ứng kịp thời, không chần chừ khi thật sự cần. Bài viết chỉ giúp mẹ nhận biết và biết lúc nào phải đi khám. Việc đánh giá và xử trí luôn thuộc về bác sĩ sản khoa.
Nguyên tắc quan trọng: với các dấu hiệu trong bài, mẹ không tự xử lý tại nhà, không tự dùng thuốc và không “đợi đến sáng mai”. Hãy gọi cho nơi khám thai, đến khoa sản gần nhất, hoặc gọi cấp cứu 115 khi tình trạng nặng.
10 dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai cần đi khám ngay
Danh sách dưới đây dựa trên các dấu hiệu cảnh báo khẩn cấp của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) và hướng dẫn của Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS).
1. Ra máu khi mang thai
Bất kỳ lượng máu nào ra từ âm đạo trong thai kỳ đều cần được bác sĩ kiểm tra, kể cả khi chỉ là vết máu nhỏ và không đau. Nếu ra máu nhiều, thấm đầy băng vệ sinh nhanh, hoặc kèm đau bụng dữ dội, choáng váng, mẹ cần gọi cấp cứu ngay.
2. Ra nước hoặc rỉ dịch âm đạo
Dịch loãng chảy ra thành dòng hoặc rỉ liên tục có thể là nước ối. Đặc biệt quan trọng khi thai chưa đủ 37 tuần, hoặc khi dịch có màu xanh, nâu, có mùi hôi. Mẹ nên dùng băng vệ sinh để nhân viên y tế xem được màu dịch và đi khám ngay.
3. Thai máy ít, thai đạp yếu đi hoặc không thấy máy
Hầu hết mẹ bắt đầu cảm nhận thai máy trong khoảng tuần 16–24. Khi đã quen nhịp máy của con, nếu thấy thai máy ít hơn, yếu hơn, thay đổi kiểu cử động hoặc không thấy máy, hãy liên hệ cơ sở sản khoa ngay trong ngày, kể cả vào ban đêm. NHS khuyên mẹ không chờ đến hôm sau và không dùng máy nghe tim thai tại nhà để tự trấn an.
4. Đau bụng dữ dội hoặc kéo dài
Đau bụng nhiều, liên tục, không giảm khi nghỉ, hoặc bụng cứng như gỗ là dấu hiệu cần được đánh giá khẩn. Đau kèm ra máu hoặc choáng càng phải đi ngay.
5. Đau đầu dữ dội, nhìn mờ, thấy chớp sáng
Đau đầu không đỡ, ngày càng nặng, kèm nhìn mờ hoặc thấy đom đóm, chớp sáng có thể liên quan đến tiền sản giật. Theo NHS, tiền sản giật hay gặp từ tuần 20 trở đi nhưng cũng có thể xuất hiện muộn hơn, kể cả sau sinh.
6. Phù mặt, tay, chân xuất hiện đột ngột
Phù nhẹ ở bàn chân cuối ngày khá thường gặp. Điều cần lưu ý là phù xuất hiện nhanh, phù mặt, phù tay hoặc phù kèm đau đầu, nhìn mờ, đau vùng dưới sườn. Mẹ có thể đọc thêm cách phân biệt trong bài phù chân khi mang thai: khi nào bình thường, khi nào nguy hiểm.
7. Sốt từ 38°C trở lên
CDC xếp sốt từ 100,4°F (tức 38°C) vào nhóm dấu hiệu cần chăm sóc y tế khẩn cấp ở phụ nữ mang thai. Sốt kèm ớn lạnh, đau bụng, tiểu buốt hoặc ra dịch âm đạo có mùi càng cần đi khám sớm.
8. Khó thở, đau ngực, tim đập nhanh
Mang thai có thể khiến mẹ hơi hụt hơi khi leo cầu thang. Nhưng khó thở đột ngột, khó thở cả khi nghỉ, đau tức ngực hoặc tim đập dồn dập không giảm là dấu hiệu khẩn cấp, cần gọi 115.
9. Chóng mặt, ngất hoặc gần ngất
Choáng váng thoáng qua khi đứng dậy nhanh có thể gặp. Tuy nhiên, ngất, gần ngất lặp lại hoặc chóng mặt kèm ra máu, đau bụng cần được khám ngay.
10. Nôn nhiều, không ăn uống được
Nôn liên tục, không giữ được nước và thức ăn, tiểu ít, người lả đi là dấu hiệu cơ thể đang mất nước. Tình trạng này cần bác sĩ đánh giá, không nên cố chịu đựng ở nhà.
Các dấu hiệu cảnh báo khác mẹ không nên bỏ qua
- Cơn gò đều đặn trước 37 tuần, đau như hành kinh, đau lưng kiểu lạ: có thể là dấu hiệu sinh non.
- Sưng, đỏ, đau một bên chân hoặc tay: cần được kiểm tra sớm.
- Đau vùng dưới sườn phải, ợ nóng không đỡ, kèm phù hoặc đau đầu.
- Mệt lả bất thường, khác hẳn mệt mỏi thông thường của thai kỳ.
- Buồn bã kéo dài, có ý nghĩ làm hại bản thân hoặc em bé: hãy nói ngay với người thân và nhân viên y tế. Đây là tình huống cần được giúp đỡ khẩn.
Khi thai đã gần ngày sinh, một số dấu hiệu như ra nhầy hồng, cơn gò đều có thể là chuyển dạ bình thường. Mẹ xem thêm bài dấu hiệu sắp sinh và khi nào mẹ cần vào viện để phân biệt.
Bảng tóm tắt: đi khám ngay hay gọi cấp cứu?
| Mức độ | Dấu hiệu | Mẹ nên làm gì |
|---|---|---|
| Gọi 115 ngay | Ra máu nhiều; đau bụng dữ dội; ngất; khó thở nặng; đau ngực; co giật | Gọi cấp cứu 115, luôn có người ở cạnh mẹ |
| Đến cơ sở sản khoa ngay | Ra máu ít; ra nước âm đạo; thai máy ít hoặc thay đổi; đau đầu kèm nhìn mờ; phù mặt, tay đột ngột; sốt từ 38°C; cơn gò trước 37 tuần | Nhờ người nhà đưa đi, mang theo sổ khám thai |
| Liên hệ bác sĩ sớm trong ngày | Nôn nhiều không ăn được; tiểu buốt; ra dịch âm đạo có mùi; mệt lả kéo dài | Gọi nơi khám thai để được hướng dẫn |
Gia đình nên chuẩn bị gì để không lúng túng?
- Lưu số điện thoại nơi khám thai, khoa sản gần nhà và số cấp cứu 115 ở chỗ dễ thấy.
- Để sổ khám thai, kết quả siêu âm, xét nghiệm, giấy tờ tùy thân và thẻ bảo hiểm y tế chung một túi.
- Thống nhất trước ai sẽ đưa mẹ đi viện, đi bằng phương tiện gì, kể cả vào ban đêm.
- Không để mẹ bầu ở nhà một mình dài ngày vào cuối thai kỳ nếu có thể.
- Khi có dấu hiệu bất thường, ghi nhanh thời điểm bắt đầu, mức độ, màu dịch để báo cho nhân viên y tế.
Những điều không nên làm
- Không tự dùng thuốc giảm đau, thuốc cầm máu hay thuốc theo lời mách.
- Không chườm, xoa bóp vùng bụng khi đang đau bụng hoặc ra máu.
- Không chờ “xem có đỡ không” với các dấu hiệu trong bài.
- Không dùng máy nghe tim thai tại nhà để thay cho việc đi khám.
- Không tự lái xe đến viện khi đang choáng, đau nhiều hoặc ra máu.
Kinh nghiệm từ chuyên viên Từ Tâm Care
Khi chăm sóc mẹ bầu tại nhà, chuyên viên thường hỏi han mẹ về thai máy, đau đầu, phù và ra dịch trong mỗi buổi, chứ không chỉ tập trung vào thư giãn. Nếu mẹ kể một dấu hiệu nằm trong danh sách cảnh báo, chuyên viên sẽ dừng buổi chăm sóc, khuyên gia đình đưa mẹ đi khám ngay và không thực hiện xoa bóp. Chuyên viên cũng thường gợi ý gia đình dán danh sách số điện thoại khẩn cấp lên tủ lạnh để ai cũng thấy. Sự bình tĩnh và chuẩn bị sẵn giúp cả nhà hành động nhanh khi cần.
Khi nào cần đi khám?
Với bài viết này, câu trả lời rất rõ: bất cứ khi nào mẹ có một trong các dấu hiệu nguy hiểm khi mang thai ở trên. Cụ thể:
- Gọi cấp cứu 115 khi ra máu nhiều, đau bụng dữ dội, ngất, co giật, khó thở nặng hoặc đau ngực.
- Đến khoa sản ngay khi ra máu dù ít, ra nước âm đạo, thai máy ít hoặc thay đổi, sốt từ 38°C, đau đầu kèm nhìn mờ, phù mặt hoặc tay đột ngột.
- Liên hệ nơi khám thai ngay khi có cơn gò đều trước 37 tuần.
- Khi không chắc chắn, hãy cứ gọi hỏi nhân viên y tế. Đi khám sớm luôn tốt hơn chờ đợi.
Song song đó, mẹ đừng bỏ lỡ các lần khám thai định kỳ, vì nhiều vấn đề được phát hiện sớm qua đo huyết áp, xét nghiệm nước tiểu và siêu âm. Xem tổng quan trong cẩm nang chăm sóc mẹ bầu theo từng tam cá nguyệt và các bài khác trong chuyên mục mang thai. Nếu gia đình cần người đồng hành theo dõi sức khỏe mẹ trong thai kỳ, có thể tham khảo dịch vụ chăm sóc và massage mẹ bầu tại nhà.
Câu hỏi thường gặp
Ra máu ít khi mang thai có cần đi khám không?
Có. Mọi trường hợp ra máu âm đạo khi mang thai đều nên được bác sĩ kiểm tra, kể cả khi chỉ ra vết máu nhỏ và không đau. Nếu ra máu nhiều hoặc kèm đau bụng dữ dội, choáng váng, hãy gọi cấp cứu 115.
Thai máy ít bao lâu thì phải đi khám?
Không có con số cố định áp dụng cho mọi mẹ. Khi thấy thai máy ít hơn, yếu hơn hoặc khác với nhịp quen thuộc của con, mẹ nên liên hệ cơ sở sản khoa ngay trong ngày, kể cả ban đêm, không chờ đến hôm sau.
Bà bầu bị sốt bao nhiêu độ thì phải đi khám?
Khi thân nhiệt từ 38°C trở lên, mẹ nên đi khám sớm để được tìm nguyên nhân. Mẹ không tự dùng thuốc hạ sốt nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ.
Đau đầu khi mang thai khi nào là đáng lo?
Đau đầu dữ dội, không đỡ, ngày càng nặng hoặc kèm nhìn mờ, thấy chớp sáng, phù mặt, tay là dấu hiệu cần đi khám ngay, vì có thể liên quan đến tiền sản giật.
Tài liệu tham khảo
Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Khi có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ cơ sở y tế gần nhất. Xem chính sách biên tập của Từ Tâm Care.
Cần người hỗ trợ tại Buôn Ma Thuột? Gọi/Zalo 0877 664 427 hoặc để lại thông tin để được tư vấn miễn phí.
